Jeszcze kilka lat temu znajomość narzędzi opartych na sztucznej inteligencji była atutem, który wyróżniał kandydatów na rynku pracy. Dziś coraz częściej staje się standardem. Z najnowszego raportu AI Jobs Barometer 2026 przygotowanego przez PwC wynika, że liczba ofert pracy wymagających kompetencji AI w Polsce wzrosła w 2025 roku do blisko 80 tys. Oznacza to, że już 3,5 proc. wszystkich ogłoszeń zawiera wymagania związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji – rok wcześniej było to 2 proc.
To jednak dopiero początek zmian. Raport pokazuje, że AI coraz mocniej wpływa nie tylko na sposób wykonywania pracy, ale również na wynagrodzenia, oczekiwania wobec kandydatów i strategie rekrutacyjne firm.
Kompetencje AI stają się nową przewagą na rynku pracy
Autorzy raportu podkreślają, że organizacje coraz częściej poszukują dwóch grup specjalistów. Pierwszą stanowią osoby potrafiące wykorzystywać narzędzia AI w codziennej pracy – od analizy danych po tworzenie treści i automatyzację procesów. Drugą grupę tworzą eksperci rozwijający rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, w tym specjaliści od uczenia maszynowego i dużych modeli językowych.
W Polsce liczba ofert wymagających praktycznej znajomości narzędzi AI wzrosła w ciągu roku o 77,7 proc., natomiast zapotrzebowanie na specjalistów rozwijających rozwiązania AI zwiększyło się o ponad 46 proc.
AI zwiększa wartość pracowników
Raport obala jednocześnie popularny mit, że sztuczna inteligencja przede wszystkim eliminuje miejsca pracy.
Firmy, które najintensywniej wykorzystują AI, nie ograniczają zatrudnienia. Wręcz przeciwnie – rozwijają zespoły szybciej niż organizacje o niższym poziomie wykorzystania tej technologii. W analizowanych przedsiębiorstwach zatrudnienie rosło o 53 proc., podczas gdy w pozostałych firmach wskaźnik ten wyniósł 36 proc. Jednocześnie organizacje inwestujące w AI częściej zwiększały wynagrodzenia pracowników.
Najbardziej spektakularna różnica dotyczy jednak płac. Średnie wynagrodzenie oferowane w zawodach wymagających kompetencji AI jest już o 62 proc. wyższe niż w rolach niewymagających takich umiejętności. Jeszcze rok wcześniej różnica wynosiła 57 proc.
Zmieniają się oczekiwania wobec kandydatów
Coraz większe znaczenie mają nie tylko kompetencje techniczne. Analiza stanowisk juniorskich pokazuje, że nawet osoby rozpoczynające karierę zawodową coraz częściej muszą wykazywać się umiejętnościami, które jeszcze niedawno były kojarzone z bardziej doświadczonymi pracownikami.
Dotyczy to przede wszystkim samodzielności, zarządzania projektami, współpracy oraz umiejętności wykorzystywania AI do rozwiązywania problemów. W efekcie tradycyjna ścieżka zdobywania doświadczenia zawodowego zaczyna się zmieniać, a rozwój kompetencji staje się szybszy i bardziej wymagający.
Produktywność rośnie razem z wykorzystaniem AI
Raport wskazuje również na wyraźną zależność między wykorzystaniem sztucznej inteligencji a produktywnością organizacji.
Firmy działające w sektorach o najwyższym poziomie wykorzystania AI odnotowały od 2018 roku wzrost produktywności pracy o 34 proc., podczas gdy w sektorach o mniejszym wykorzystaniu technologii wzrost wyniósł 24 proc. Najbardziej zaawansowane organizacje osiągnęły jeszcze lepsze wyniki – wzrost produktywności sięgnął tam 163 proc.
Polska wyróżnia się na tle innych krajów
Raport pokazuje, że polski rynek pracy stosunkowo szybko reaguje na rozwój sztucznej inteligencji.
„Polska pozytywnie wyróżnia się na tle Europy: działamy proaktywnie i chętnie włączamy AI w naszą codzienną pracę. Także szukamy pracowników obytych z nową technologią, co jest dobrym pierwszym krokiem, ale potrzeba konsekwentnych inwestycji w podnoszenie kompetencji cyfrowych i AI na wszystkich poziomach organizacji nie znika” – Katarzyna Komorowska, partnerka PwC Polska, ekspertka transformacji HR.
Ekspertka zwraca uwagę, że sukces organizacji będzie zależał nie od samego wdrożenia nowych narzędzi, lecz od zdolności pracowników do efektywnego wykorzystywania ich w codziennej pracy.
AI zmienia rynek pracy, ale nie zastępuje ludzi
Wnioski z raportu pokazują wyraźnie, że sztuczna inteligencja nie eliminuje zapotrzebowania na pracowników. Zmienia natomiast kompetencje, których oczekują pracodawcy.
„Podejście, że AI zastąpi pracowników, powoli odchodzi do lamusa. (…) Ta rewolucja nie jest kwestią znalezienia właściwego narzędzia, tylko właściwej strategii wbudowania technologii w DNA firmy” – Jakub Borowiec, partner PwC Polska, lider Analytics & AI.
Dla działów HR oznacza to konieczność przemyślenia strategii rekrutacji, rozwoju i reskillingu pracowników. Coraz częściej przewagę konkurencyjną będą budować nie organizacje posiadające najwięcej narzędzi AI, lecz te, które potrafią rozwijać kompetencje swoich ludzi.
