W obliczu rosnącej niepewności gospodarczej, napięć geopolitycznych i dynamicznie zmieniającego się otoczenia regulacyjnego firmy muszą nie tylko skutecznie ograniczać ryzyko, ale przede wszystkim podejmować trafne decyzje we właściwym czasie. Tymczasem z najnowszego raportu Coface „Zarządzanie ryzykiem: od kontroli ryzyka do napędzania wzrostu” wynika, że aż 68% firm na świecie wskazuje zbyt wolny proces decyzyjny jako jedną z głównych barier rozwoju.
Co naprawdę ogranicza rozwój firm?
Choć na działalność przedsiębiorstw nadal wpływają czynniki zewnętrzne, takie jak sytuacja gospodarcza czy geopolityczna, coraz większe znaczenie mają również procesy wewnętrzne.
Raport Coface pokazuje, że tempo podejmowania decyzji spowalniają przede wszystkim napięcia między działami sprzedaży i zarządzania ryzykiem, trudności w wykorzystywaniu dostępnych danych oraz zbyt późne włączanie analizy ryzyka do procesu decyzyjnego. Blisko 60% firm uważa, że rekomendacje zespołów ds. ryzyka są zbyt ostrożne i oderwane od realiów rynku, co utrudnia współpracę i sprawne działanie organizacji. Problem pogłębia także rozproszenie danych – ponad połowa badanych organizacji deklaruje, że informacje z różnych rynków nie są odpowiednio zintegrowane.
– Wiele organizacji nadal koncentruje się na unikaniu ryzyka zamiast na świadomym wykorzystywaniu pojawiających się szans. Połowa respondentów uważa, że bezpieczniej jest powiedzieć „nie” niż „tak” i poszukać sposobu na realizację projektu w kontrolowanych warunkach. Jednocześnie rosną oczekiwania wobec funkcji zarządzania ryzykiem – jedynie 24% badanych postrzega ją jako partnera wspierającego rozwój, szacujemy jednak, że w perspektywie kilku lat odsetek ten wzrośnie do 44% – mówi dr Mateusz Dadej, Główny Ekonomista Coface w Polsce i Regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
Polskie firmy nadal wybierają ostrożność
Polskie organizacje chcą się rozwijać, jednak nadal ostrożnie podchodzą do ryzyka. Tylko 20% firm w Polsce postrzega zarządzanie ryzykiem jako strategicznego partnera wspierającego rozwój, co jest wynikiem niższym od globalnej średniej.
Eksperci zwracają uwagę, że zarządzanie ryzykiem jest często angażowane dopiero na zaawansowanym etapie procesu decyzyjnego. Ostrożność widać także w podejściu do nowych przedsięwzięć – jedynie 21% organizacji deklaruje gotowość wejścia na nowe rynki przy niepełnych informacjach, a tylko 15% firm zastanawia się, jak bezpiecznie wykorzystać pojawiające się szanse.
Ryzyko jako wsparcie rozwoju
Coraz więcej przedsiębiorstw zaczyna jednak postrzegać zarządzanie ryzykiem nie tylko jako narzędzie kontroli, ale także jako element wspierający rozwój biznesu.
Coraz większego znaczenia nabierają dane, analizy predykcyjne oraz rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, które pomagają przewidywać możliwe scenariusze i szybciej podejmować decyzje.
– Ponieważ 77% organizacji poszukuje analiz o charakterze predykcyjnym, dążą one do przejścia od angażowania funkcji zarządzania ryzykiem na etapie końcowej weryfikacji do jej wcześniejszego, bardziej strategicznego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących wzrostu – podkreśla dr Mateusz Dadej.
Potrzebna jest zmiana sposobu myślenia
Zdaniem autorów raportu skuteczne zarządzanie ryzykiem wymaga nie tylko nowych narzędzi, ale przede wszystkim zmiany kultury organizacyjnej.
Funkcja zarządzania ryzykiem powinna być włączana już na etapie planowania kierunku rozwoju firmy, a nie dopiero podczas końcowej oceny projektów. Równie ważne jest budowanie zaufania do decyzji opartych na danych oraz wykorzystywanie analiz predykcyjnych wspierających podejmowanie odważniejszych, ale świadomych decyzji biznesowych.
